12 KASIM DÜNYA PNÖMONİ (ZATÜRRE) GÜNÜ
12 Kasım Dünya Pnömoni (Zatürre) Günü nedeniyle Hastanemiz Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Alperen KOÇ, “Pnömoni” hakkında vatandaşlarımızın farkındalık kazanmaları ve bilinçlenmeleri amacıyla önemli bilgileri bizlerle paylaşmıştır.
2009 yılında ‘Zatürreyi Durdurma İnsiyatifi’ (Stop Pneumonia Initiative) tarafından farkındalık oluşturmak amacıyla 12 Kasım dünya zatürre günü olarak belirlenmiştir. Amaç zatürreden korunma, önleme ve tedavinin teşvik edilmesidir.
Zatürre dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Her yaştan insanı etkileyebilir.
Zatürre nedir?
Bakteri, virüs, mantar gibi çeşitli mikroplarla oluşan akciğerdeki hava keseciklerinin iltihabıdır.
Zatürre ani başlangıçlı ve genellikle tedaviyle hızla iyileşen bir hastalıktır. Özellikle çocuklarda, 65 yaş üstü yaşlılarda, kronik bir hastalığı olanlarda (böbrek, şeker, kalp veya akciğer hastalığı gibi), sigara kullananlarda, bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık veya ilaç kullanımı varlığında daha sık görülür.
Hastalığın belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler ateş, öksürük, balgam çıkarma ve göğüs ağrısıdır. Hastalık ilerlediğinde ciddi nefes darlığı, deri ve mukozaların mavi renk alması (siyanoz) görülebilir.
Tanısı nasıl konur?
Ateş, öksürük, üşüme, titreme, balgam çıkarma gibi şikayetlerle gelen hastaların yapılan fizik muayenesi, laboratuvar tetkikleri ve akciğer görüntülemeleri birlikte değerlendirilerek tanı konulmaktadır. Ağır zatürre durumunda ve hastaneye yatırılan hastalarda kan testleri, bilgisayarlı tomografi ve balgam testleri gibi ileri incelemeler gerekebilir.
Tedavide neler yapılır?
Tedavi için öncelikle hastalığın şiddeti skorlama sistemleri ile değerlendirilmektedir. Skorlama sistemleri; uygun antibiyotik tedavisinin seçimi, tedavi yeri (Ayaktan, serviste, yoğun bakımda) ve süresinin belirlenmesinde yarar sağlamaktadır. Bakterilerin neden olduğu zatürrede antibiyotik tedavisi oldukça önemli olup tanı konulduktan sonra en kısa sürede başlanmalıdır. Virüslerin neden olduğu zatürrelerde ise antiviral tedaviler kullanılabilmektedir. Tedavi süresi; hastalığın başlangıçtaki şiddetine, neden olan etkene, eşlik eden bir hastalık varlığına göre değişiklik gösterebilmektedir. Tedavide antibiyotiklerin dışında ağrı kesici ve ateş düşürücüler, oksijen tedavisi, sıvı tedavisi gibi diğer yardımcı tedavi seçenekleri de yer alabilmektedir.
Korunma yöntemleri nelerdir?
Yeterli ve dengeli beslenmeli, kronik hastalıklar kontrol altında olmalı, alkol ve sigaradan uzak durulmalıdır. Eller sabun ve su ile yıkanmalı ve temizliğe özen gösterilmelidir. Bulunulan kapalı ve kalabalık ortamların sık sık havalandırılmasına dikkat edilmeli, özellikle salgın dönemlerinde veya riskli ortamlarda maske kullanımına özen gösterilmelidir. Hastalık belirtileri başladıktan sonra en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Zatürrenin ağır seyretme riski olan kişilerin (yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar) pnömokok aşılarını yaptırmaları gereklidir.
